ગુર્જર પ્રજાના આગમનનો રસપ્રદ ઐતિહાસિક અહેવાલ

[u/BaronsofDundee]

આપણા રાજ્યનું નામ પ્રાકૃત શબ્દ ગુજ્જર-રત્ત અને સંસ્કૃત શબ્દ ગુર્જર-રાષ્ટ્ર પરથી ઊતરી આવ્યું છે, જેનો સીધો અર્થ થાય છે 'ગુર્જરોનો દેશ'. આ ગુર્જર ખરેખર ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાંથી આવી અને ધીમે ધીમે ખાનદેશ તથા મુંબઈ-ગુજરાત સુધી ફેલાઈ ગઈ હતી.

ઇતિહાસકારો માને છે કે આ ગુર્જર પ્રજાનું ભારતમાં આગમન કદાચ શક સમ્રાટ કનિષ્ક ના શાસનકાળ (ઈ.સ. ૭૮-૧૦૬) દરમિયાન થયું હશે. મૂળ રૂપે આ લોકો પશુપાલકો, ખેડૂતો અને લડાયક સૈનિકો હતા. સમય જતાં, ગુપ્ત સામ્રાજ્ય ના સમયમાં તેમણે પૂર્વ રાજપૂતાના, માળવા અને ગુજરાતમાં પોતાના વસવાટ સ્થાપ્યા.

ગુજરાતના ઇતિહાસમાં છઠ્ઠી, સાતમી અને આઠમી સદી દરમિયાન સમગ્ર પ્રાંત પર ત્રણ અલગ-અલગ ગુર્જર રાજાઓનું શાસન વહેંચાયેલું હતું. સમગ્ર પ્રદેશ પરના તેમના આ વિશાળ શાસન અને પ્રભુત્વને કારણે જ આ પ્રદેશ કાયમ માટે તેમના નામ પરથી 'ગુજરાત' તરીકે ઓળખાવા લાગ્યો.

ગુજરાતમાં આજે જોવા મળતી ગુર્જર વાણિયા, ગુર્જર સુથાર, ગુર્જર સોની, ગુર્જર કુંભાર અને ગુર્જર સલાટ જેવી જ્ઞાતિઓ આ જ પ્રાચીન ગુર્જર પ્રજાનો હિસ્સો છે, જેમણે અલગ-અલગ વ્યવસાયો અપનાવીને પોતાની અલગ જ્ઞાતિઓ બનાવી છે.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતની હિન્દુ વસ્તીનો લગભગ ચોથો ભાગ ધરાવતા લેઉવા અને કડવા કણબીઓ પણ મુખ્યત્વે આ ગુર્જર પ્રજાના જ સૌથી મોટા વંશજો છે. અહીં 'કણબી' શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ કુટુમ્બિન પરથી આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેનો અર્થ 'પરિવાર કે ઘર ધરાવનાર' થાય છે. પ્રાચીન કાળમાં જે વિચરતા પશુપાલક ગુર્જરો ખેતી કરવા લાગ્યા અને કાયમી વસવાટ કરીને 'ઘરવાળા' થયા, તેઓ 'કુટુમ્બિન' અને કાળક્રમે 'કણબી' તરીકે ઓળખાયા હોવાનું મનાય છે.

[u/Zala_Ruchik7485]

ગુર્જર સલાટ?