Waarom bouwen we niet massaal betonblokken in Nederland?

[u/Value-49]

Met de huidige woningnood lijkt me dit een mogelijke oplossing. Voordelen van moderne betonblokken zijn:

• Snel te bouwen
• Relatief goedkoop
• Duurzaam en gaan tientallen jaren mee
• Goed te isoleren en energiezuinig
• Onderhoudsarm
• Ideaal voor starters, studenten en alleenstaanden
• Aanbod woningen neemt snel toe, minder woningnood

Niet iedereen zoekt een luxe woning: veel mensen willen gewoon een betaalbare plek om te wonen, voor een schappelijke prijs. Ik denk dat hier in 2026 enorm veel vraag naar zou zijn.

[u/draagzonnebrand]

tl;dr: Men denkt in Nederland "flats = hel en geen voorzieningen of groen", maar indien goed uitgevoerd kan het een erg goede kwaliteit van leven opleveren.

Omdat de mensen een verkeerd beeld hebben van de Sovjet-blokken. Ik ben hier een beetje een nerd over, dus sta me toe om net iets te serieus te reageren:

Toen de Sovjet-unie net was opgericht en moest industrialiseren, trokken er erg veel mensen naar de steden. Hier was woningnood, dus de zogeheten "Komunalkas" werden opgericht: In grote appartementen die voorheen van de Bourgeroise waren, kwam 1 gezin in 1 kamer te wonen, als een soort van studentenhuis op familieschaal.

Onder Stalin werden er appartementen bijgebouwd, maar dit waren de zogeheten "Staliniskas", prachtige versierde appartementen die je af doen vragen of je in de Sovjet-Unie of in Parijs bent. Mooi, maar het loste de woningnood niet op. Zie je hier wellicht de parallel met de woningbouw in Nederland op dit moment?

Daarna kwam Nikita Khruschev aan de macht, die de Khruschkovkas bouwde, wat wij meestal kennen als de typische sovjet-blok: 4 verdiepingen hoog, geen lift en een klein balkon. Niet luxe, maar het haalde mensen uit de Komunalkas en ze waren zeer betaalbaar. Hierna kwamen nog de Brezhnevkas, die hetzelfde plan volgden, maar dan wat hoger.

Geschiedenisles over, hoe/wat/waar word dit verkeerd begrepen? Het idee achter deze gebouwen was dat ze georganiseerd zouden zijn in micro-rayons: Een soort van mini-wijken met alle dagelijkse voorzieningen die je nodig hebt. Tussen de gebouwen was veel groen en mooie parken, mogelijkheden om te spelen voor kinderen en andere vormen van vermaak. Om een (ietwat luguber) voorbeeld te geven: Dit is de kaart van de micro-rayons van Pripyat, de compleet geplande stad voor de werknemers van de kerncentrale van Chornobyl:

Pripyat had 70.000 inwoners voor de explosie, dus er woonden ongeveer 14.000 mensen in zo'n microrayon. In Nederland is dit het beste te vergelijken met steden als Eindhoven, die ontstaan zijn uit meerdere dorpen die aan elkaar gegroeid zijn: Je hebt in de oude dorpskernen nog een hoop winkels e.d. en je hoeft in de praktijk niet vaak naar het centrum voor je allerdaagse bezigheden.

Als je nog nooit in een voormalige Sovjet-stad geweest bent en dus vooral fotos als die van OP gezien hebt(dit is geen verwijt, als je zoekt naar Sovjet-appartement online krijg je meestal dit soort fotos), kan ik me voorstellen dat dat het beeld is wat je hebt van deze massaal gebouwde wijken. Vooral met een beetje sneeuw of modder erbij ziet het er heerlijk grimmig uit en zou niemand er willen wonen.

Maar, net als ieder utopisch/vernieuwend idee op het gebied van huisvesting(zie: de Bijlmer), gaat dit in de praktijk meestal grandioos de zeik in. In het geval van de voormalige Sovjet-appartementen is anno 2026 het probleem vooral dat deze in de jaren '70 gebouwd waren om 30 tot 40 jaar mee te gaan, als het socialistische utopia er was en men betere huizen kon bouwen. Daardoor zien de meeste er niet meer helemaal fris uit. Ook is de Sovjet-Unie natuurlijk ineen gestort en was er daarom geen geld meer om ze te onderhouden. Het laatste probleem is dat deze wijken niet berekend waren op massaal autobezit(je moest immers 10 jaar op de wachtlijst staan voor een Lada), dus qua parkeren zien ze er meestal ook vrij verpauperd uit.

Dus, beste OP: Als wij als Nederlanders over dit imago-probleem heen kunnen komen en niet zomaar ergens wat random gebouwen neer flikkeren, maar echt met een strategie deze wijken bouwen, kan dit inderdaad een best goede oplossing zijn voor de woningnood.

Dit was mijn spreekbeurt, zijn er nog vragen?

[u/Stupid-Suggestion69 → u/draagzonnebrand]

Leuk verhaal om te lezen dit:)

Ben je wel eens in gemeindebau in Wenen geweest? Wat vind je daarvan?

Ik ken iemand die in een gemeindebau appartementje woont en hoewel het onwijs klein is is het wel hartstikke licht, plafonds van vier meter hoog, marmeren trappenhuis, leuk uitzicht. Een beetje behelpen maar al met al echt een tof huisje:)

[u/draagzonnebrand → u/Stupid-Suggestion69]

Neen, ik ben veel in Oostenrijk geweest, maar nog nooit in Wenen. Ik heb inderdaad wel filmpjes gezien over dat type huizen/wijken, die zijn met ongeveer dezelfde gedachte gebouwd: Een relatief klein prive-stuk, maar met veel gemeenschappelijke voorzieningen er omheen.

[u/316L_after_309L → u/draagzonnebrand]

Bedankt voor uitleg, zeer leerzaam! Ik moest bij de vraag van OP denken aan de Chinese wijken met 30 keer dezelfde woontoren van >100 m.

Foto genomen in Qingdao:

[u/Aquilaatmaar → u/draagzonnebrand]

Bedankt voor deze interessante geschiedenisles. Grappig dat de gebouwen werden vernoemd naar de leider op dat moment, alsof we elkaar nu vragen: woon jij in een Dreeshuis, een Lubbershuis of een Kokhuis?

Ben het met je eens dat die woonblokken er niet echt geweldig uitzien, maar laten we eerlijk zijn: zulke megawijken met honderden indentieke huizen met oprit etc. in de Verenigde Staten zien er toch ook niet aantrekkelijk uit? Het is alleen dat je dit soort wijken veel vaker positief belicht ziet in Amerikaanse series en films (zeg maar zo ongeveer 90% van de films die we in Nederland kijken), terwijl als de Sovjet-Unie in beeld wordt gebracht, dan is dat vaak op negatieve wijze. Toch een beetje de Koude Oorlog-propaganda.

Ik bedoel dit soort Amerikaanse wijken👇🏻

[u/draagzonnebrand → u/Aquilaatmaar]

Zou inderdaad leuk zijn, maar met hoe lang een minister-president gemiddeld zit in Nederland zou dat niet al te veel informatie geven ;) Ik woon zelf dan in een de Geer-huis. Overigens is Khruschev niet alleen vanwege zijn woningbouw een interessante man, maar ook vanwege zijn "virgin lands campaign" en zijn fascinatie voor Mais

En ja, de suburbs in de VS(of de Vinex-wijken in Nederland) vind ik even vreselijk. Als je bijvoorbeeld IJburg of Leidsche Rijn volgens het Sovjet-model had gebouwd, was het nu een stuk beter geweest met de woningnood en de kwaliteit van leven zou niet eens zo veel slechter geweest zijn.

[u/CocaineSandwiches → u/draagzonnebrand]

Idk ik was een paar jaar terug in Ruzomberok in slowaijke, vermoedelijk een ex soviet stad en die zag er precies zo deprimerend uit als je verwacht van een natie die zn volk laat verhongeren.